माझे गाव

धनगांव (तावदरवाडी)

ता. पलूस, जि.सांगली.

प्रस्तावना–

तावदर आडनाव असलेल्या लोकांची वस्ती म्हणून सुरुवातीला गावाचे नाव तावदरवाडी असे पडले. भिलवडी या गावाखाली असलेल्या 12 वाडया पैकीच एक तावदरवाडी आहे.

1945–46 ला संपूर्ण भारतात प्रचंड मोठा दुष्काळ पडला अनेक ठिकाणचे लोक भुके कंगाल झाली फार मोठी वित्त आणि जिवीत हानी झाली. त्याचवेळी सरकारने हुकुम सोडला की प्रत्येक शेतकयाने यावेळी ज्यादा लेव्ही धान्य दयाव्यात त्याप्रमाणे शेतकयांनी पेठयात ठेवलेले धान्य सरकारला देण्यास सुरुवात केली. भिलवडीच्या ऐतिहासिक घाटावर प्रत्येक गावांनी आपआपले धान्य जमा केले.

भिलवडी तसेच त्याखालील 12 वाडयानीही आपले धान्याचे ढीग तयार केले. त्याचदरम्यान गावचे जेष्ठ साहित्यीक म.भा.भोसले हे भिलवडीच्या शाळेत शिक्षक होते ते तिथे गेले त्यांनी पाहिले की इतर गावापेक्षा तावदरवाडी गावने भरपूर धान्य जमा केले.

अधिकारी व इतर गावाचे गावकरी तर आश्चर्यचकीत झाले ते आपआपसात हळुच कुजबुजत म्हणत होते ते पहा तावदरवाडीचे धान्याचे मोठे ढीग असं कुजबुजत होते. त्याचवेळी म.भा.भोसले म्हणाले नुसते तावदरवाडी का म्हणता धनगांव म्हणा गावाला धन–धान्यानं समृध्द अस गाव म्हणून त्यांनीच धनगांव हे नाव ठेवले आणि तेच नाव आता सर्वश्रुत झाले आहे. पुढे म.भा.भोसले यांनी 1947 ला ग्रामीण प्रकाशन या संस्थेची स्थापना केली त्यावेळी त्यांनी ग्रामीण प्रकाशन संस्था धनगांव जि.दक्षिण बेळगांव असा पत्ता त्यांच्या प्रत्येक पुस्तकावर छापण्यात आला त्यामुळेच धनगांव हे नाव सर्वदूर पोहचले.